Dieta przy Hashimoto – fakty i mity

Hashimoto to autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, które często prowadzi do niedoczynności. Leczy się je przede wszystkim lekiem – lewotyroksyną – a dieta wspiera ogólne zdrowie i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała. Nie ma diety, która cofa chorobę.

Selen jest ważny dla tarczycy; jego źródłem są ryby, jaja i orzechy brazylijskie – wystarczą 1–2 dziennie. Z jodem trzeba uważać: nadmiar, np. z suplementów z algami, może szkodzić, dlatego suplementację ustala lekarz. Przy Hashimoto częściej występują też niedobory żelaza i witaminy D – warto je badać.

Niedoczynność tarczycy spowalnia przemianę materii, ale gdy hormony są wyrównane lekiem, odchudzanie działa tak samo jak u innych osób: potrzebny jest deficyt kalorii, białko i ruch. Jeśli mimo diety waga nie spada, warto sprawdzić z lekarzem, czy dawka leku jest właściwa. Diety o bardzo niskiej kaloryczności nie przyspieszają efektów, za to łatwiej przy nich o niedobory.

Brokuły, kalafior czy kapusta zawierają substancje wolotwórcze, ale w zwykłych ilościach, zwłaszcza po ugotowaniu, nie szkodzą tarczycy u osób z prawidłowym spożyciem jodu. Są cennym źródłem błonnika, witaminy C i związków przeciwzapalnych.

Problemem mogą być jedynie bardzo duże ilości surowych warzyw kapustnych, np. codzienne soki z surowego jarmużu – warto zachować umiar i różnorodność.

Jeśli mimo prawidłowego TSH czujesz się zmęczony, przyczyną mogą być niedobory żelaza, witaminy B12 lub D, niedokrwistość, za mało snu albo zbyt restrykcyjna dieta. Te problemy częściej współwystępują z chorobami autoimmunologicznymi.

Regularne, zbilansowane posiłki z odpowiednią ilością białka i węglowodanów złożonych pomagają utrzymać energię w ciągu dnia – długie głodówki i bardzo niskokaloryczne diety zwykle nasilają zmęczenie.

Podstawowym badaniem jest TSH, często z FT4 – zwykle co 6–12 miesięcy przy stabilnym leczeniu i 6–8 tygodni po zmianie dawki leku. Przy zmianie masy ciała o kilka kilogramów, w ciąży albo przy nowych lekach lekarz może zlecić kontrolę częściej.

Warto też okresowo sprawdzać morfologię, ferrytynę, witaminę B12 i D oraz lipidogram – niedoczynność tarczycy podnosi cholesterol, a niedobory często współwystępują z chorobą.

Wśród różnych podejść żywieniowych najwięcej przemawia za dietą w stylu śródziemnomorskim: dużo warzyw, owoców, strączków, pełnych ziaren, ryb i oliwy, mało żywności przetworzonej i cukru. Wspiera kontrolę masy ciała, profil lipidowy i ogólny stan zdrowia, co przy chorobie autoimmunologicznej ma duże znaczenie.

Restrykcyjne diety eliminacyjne bez wskazań – np. całkowita rezygnacja z glutenu, nabiału i strączków jednocześnie – zwiększają ryzyko niedoborów i rzadko przynoszą korzyści potwierdzone w badaniach.

Śniadanie 30–60 minut po leku: owsianka na jogurcie z orzechem brazylijskim i owocami. Drugie śniadanie: kanapka z pastą z makreli i warzywami. Obiad: łosoś pieczony z kaszą gryczaną i surówką. Podwieczorek: jogurt naturalny z siemieniem lnianym. Kolacja: sałatka z jajkiem, warzywami i oliwą.

Taki dzień dostarcza selenu, jodu, kwasów omega-3, błonnika i białka. Kawę najlepiej wypić po śniadaniu, a preparaty wapnia czy żelaza przyjąć w odstępie około 4 godzin od leku.